Liofilizowana grasica – jak może wpływać na naszą odporność?

Położenie grasicy – narządu odpowiedzialnego za dojrzewanie limfocytów T i prawidłową odporność.

Suplementy diety mogą wspierać odporność. Jest tu jednak mały haczyk. Nie wszystkie robią to skutecznie (niektóre tylko przez efekt placebo wynikający z obietnic na opakowaniu). W sezonie jesienno-zimowym często poszukujemy dodatkowych metod, które pomogą nam lepiej zatroszczyć się o swoje zdrowie w tym – nie ma się, co oszukiwać – niesprzyjającym okresie w roku. 

Dlaczego w ten sposób zaczynamy artykuł o liofilizowanej grasicy? Ponieważ to jeden właśnie z tych preparatów, który może działać – faktycznie, nie tylko podświadomie. Możemy go znaleźć na półce obok innych suplementów diety bazujących na dobrej jakości surowcach pochodzenia zwierzęcego.

Czytaj dalej i sprawdź, jak skutecznie wspierać odporność.

Z tego artykułu dowiesz się: 

• jak działa układ immunologiczny i czym jest odporność,
• jak możemy wspierać pracę układu odpornościowego,
• jakie właściwości ma liofilizowana grasica, 
• co dzieje się w organizmie, gdy prowadzimy suplementację, 
• czy inne składniki mogą wspierać odporność.

Jak działa układ immunologiczny i czym jest odporność?

Odporność to umiejętność. Dzięki niej organizm jest w stanie rozpoznawać zagrożenia i uruchamiać mechanizmy obronne. Układ immunologiczny ma za zadanie chronić nas przed szkodliwymi drobnoustrojami, pasożytami, toksynami czy komórkami o nieprawidłowej budowie. 

Odporność kształtuje się już w pierwszych chwilach naszego życia. Można opisać ją jako zbiór naprawdę różnych mechanizmów obronnych – tych obecnych od urodzenia i takich, które nabywamy w ciągu życia. 

• Odporność wrodzona reaguje szybko, ponieważ mechanizmy, które są z nią związane oddziałują na ogólne cechy patogenu. Skóra tworzy pierwszą warstwę zabezpieczenia przed drobnoustrojami. Do tej samej grupy zalicza się błony śluzowe pokrywające drogi oddechowe oraz przewód pokarmowy. Wewnątrz organizmu działają neutrofile i makrofagi (pojedyncze komórki układu immunologicznego), które wychwytują typowe wzorce budowy różnych drobnoustrojów i inicjują reakcję zapalną potrzebną do ograniczenia zagrożenia. Każdy z powyższych przykładów ochronnego działania nie wymaga wcześniejszej nauki ani kontaktu z danym czynnikiem. Organizm po prostu od urodzenia „wie, co robić”. 
• Odporność nabyta rozwija się wraz z kolejnymi infekcjami i szczepieniami. Tych reakcji układ immunologiczny musi się nauczyć. A najlepiej wychodzi mu to w praktyce (po faktycznym kontakcie z zagrożeniem). Limfocyty potrafią analizować bardzo konkretne fragmenty patogenu – antygeny. Po pierwszym zetknięciu się z danym drobnoustrojem część tych komórek przekształca się w komórki pamięci. Dzięki temu organizm reaguje szybciej przy kolejnej infekcji. 

Komórki układu immunologicznego bardzo sprawnie się ze sobą komunikują. Interleukiny, interferony i chemokiny przekazują informacje o zagrożeniu, kierują leukocyty w określone miejsca i regulują intensywność reakcji. Jedne sygnały mobilizują komórki do aktywności, inne wygaszają reakcje, gdy patogen zostaje wyeliminowany. 

Wszystkie te procesy toczą się w organizmie niezależnie od naszej woli. Mogłoby się wydawać, że nie mamy na nie wpływu. A jednak. Nie od dzisiaj wiadomo, że możemy mieć – i to całkiem spory. W pewnym stopniu możemy modyfikować sprawność naszej odporności. Jak? Stylem życia, aktywnością fizyczną, dietą i suplementacją.

Jak możemy wspierać pracę układu odpornościowego?

Zdrowe nawyki – fundament prawidłowej pracy układu odpornościowego.

Układ odpornościowy reaguje na warunki panujące w całym organizmie. Każda komórka potrzebuje stałego dopływu energii oraz składników, które umożliwiają jej wzrost, dojrzewanie i późniejszą aktywność.

Szpik tworzy prekursorowe formy leukocytów, a narządy limfatyczne odpowiadają za ich dalsze etapy rozwoju. Kiedy brakuje nam ważnych składników odżywczych (m.in. białka, żelaza, cynku, selenu czy witaminy D), proces dojrzewania komórek układu odpornościowego ulega zaburzeniu i reakcja immunologiczna traci swoją skuteczność. 

Poza dietą odporność warunkują także inne czynniki zależne tak naprawdę od naszych decyzji. Należą do nich: 

• aktywność fizyczna, 
• ilość snu i rytm dobowy, 
• stres i sposoby radzenia sobie z nim, 
• suplementacja. 

Jeśli świadomie i racjonalnie podejdziemy do kształtowania zdrowych nawyków, automatycznie zadbamy o sprawną pracę układu immunologicznego.  No dobrze. Jednak jak robić to możliwie skutecznie? Kwestie aktywności fizycznej i higieny snu są jasne. Tutaj mamy dość konkretne rekomendacje. 

• Co najmniej 150 minut ulubionej aktywności w ciągu tygodnia. 
• 7-9 godzin snu w ciągu doby (w zaciemnionej, cichej i chłodnej sypialni, z minimum godzinną przerwą od ekspozycji na światło niebieskie przed snem). 

Wprowadzenie zaleceń ujętych w dwóch zdaniach może zrobić ogromną różnicę – dla odporności, ale i ogólnego samopoczucia. 

Ze stresem sprawa jest nieco trudniejsza, ponieważ każdy z nas musi wypracować własne metody radzenia sobie w trudnych momentach. Dla jednej osoby będzie to książka i gorąca kąpiel, dla drugiej półgodzinny jogging i joga. 

A co z suplementacją? W tym miejscu w końcu przechodzimy do sedna tego artykułu. Z mówieniem o suplementach diety w kontekście układu immunologicznego nie będzie tak krótko. Zakładając, że przestrzegamy podstawowych zasad zdrowego odżywiania, możemy wymienić szereg składników o udokumentowanym działaniu, których włączenie w formie suplementacji może poprawić naszą odporność.

Zanim przejdziemy dalej, rozwińmy myśl o „przestrzeganiu podstawowych zasad zdrowego żywienia”. Zadbanie o całokształt diety zawsze powinno być pierwszym etapem wprowadzania suplementów diety. Tyczy się to preparatów na odporność, ale i wszystkich pozostałych. Dlaczego? Wyobraź sobie sytuację, w której Twoja roślina bardzo słabo rośnie i powoli traci liście, bo brakuje jej wody. Ty, zamiast ją podlać, kupujesz nową większą doniczkę, albo szukasz specjalnego nawozu przyspieszającego wzrost. O ile te kwestie faktycznie mogłyby jej pomóc, to nie ma opcji, że zastąpią podlanie. Bez wody roślina uschnie. Przyjmowanie suplementów przy jednoczesnym praktykowaniu diety o bardzo niskiej jakości można porównać dokładnie do sytuacji z rośliną. Jeśli nie zadbamy o podstawy (pełnowartościową dietę), suplementy nie spełnią swojego zadania.

Jakie właściwości ma liofilizowana grasica?

Grasica to narząd, który u ludzi znajduje się za mostkiem – między mostkiem a sercem. U dzieci jest stosunkowo duża i bardzo aktywna, u dorosłych stopniowo zanika (proces ten nazywa się inwolucją). Mimo że mówi się o niej rzadko, to właśnie w grasicy dojrzewają limfocyty T – komórki, które odpowiadają za rozpoznawanie i zwalczanie zagrożeń (wirusów, bakterii czy zmutowanych komórek). 

Liofilizowana grasica to produkt otrzymywany z grasicy zwierzęcej (najczęściej cielęcej lub wołowej), którą najpierw oczyszcza się, a następnie poddaje procesowi liofilizacji. Dzięki temu produkt zachowuje strukturę białek i peptydów.

Liofilizacja to suszenie przez zamrażanie – w bardzo niskiej temperaturze woda z tkanek odparowuje bez przechodzenia w stan ciekły.

W efekcie powstaje proszek, który w swoim składzie zawiera skoncentrowaną ilość naturalnych składników grasicy. Najważniejsze z nich to peptydy o silnie immunomodulujących właściwościach – tymozyna, tymulina i tymopoetyna.

Preparaty z liofilizowaną grasicą mają długą historię – stosowano je eksperymentalnie już w połowie XX wieku, głównie w immunologii i geriatrii. W ostatnich latach pojawiają się jako suplementy diety. Ich popularność rośnie zwłaszcza wśród osób szukających naturalnych środków wspierających funkcje odpornościowe, regenerację i równowagę hormonalną.

Co dzieje się w organizmie, gdy prowadzimy suplementację?

Limfocyty T identyfikują i eliminują komórki o nieprawidłowej budowie. Suplementacja liofilizowaną grasicą może wspierać regulację ich dojrzewania i funkcji.

Liofilizowana grasica jest źródłem związków, które w narządzie uczestniczą w dojrzewaniu limfocytów T i regulacji odporności. Po podaniu doustnym część tych związków ulega rozkładowi, ale pewna ilość krótkich fragmentów może zachować aktywność biologiczną. 

Z tego powodu suplementacja może mieć działanie immunomodulacyjne – nie polega ono na „pobudzaniu odporności” w sensie prostego zwiększenia liczby leukocytów, ale na subtelnej regulacji ich funkcji. 

Peptydy grasicy mogą wpływać na równowagę między limfocytami Th1 i Th2, czyli między odpowiedzią skierowaną na zwalczanie patogenów wewnątrzkomórkowych a tą, która dominuje w alergiach. Takie działanie zmniejsza ryzyko tworzenia się nadmiernych stanów zapalnych i reakcji autoimmunologicznych. 

U osób starszych, u których grasica uległa zanikowi, podawanie preparatów z jej liofilizowanym ekstraktem może pośrednio wspierać dojrzewanie młodych limfocytów T i poprawiać skuteczność odpowiedzi na nowe antygeny.

Opisuje się też możliwe korzyści w rekonwalescencji po infekcjach, przy obniżonej odporności i w okresach silnego stresu metabolicznego – w sytuacjach, w których organizm traci równowagę immunologiczną. W niektórych badaniach obserwowano poprawę wskaźników odporności komórkowej, lepszą tolerancję infekcji wirusowych i mniejsze zmęczenie. 

Zastosowanie liofilizowanej grasicy ma charakter wspomagający – nie zastępuje leczenia i nie przywraca pełnej funkcji narządu, który zanikł z wiekiem, ale może częściowo odtworzyć sygnały potrzebne do prawidłowej komunikacji między limfocytami i przywrócić lepszą „komunikację” pomiędzy komórkami układu odpornościowego. 

Czy inne składniki mogą wspierać odporność?

Naturalne środki wspierające odporność, które zachowują aktywność biologiczną dzięki liofilizacji, tworzą ciekawą grupę produktów – ich działanie polega na dostarczaniu substancji potrzebnych układowi immunologicznemu do prawidłowej pracy. 

Wśród nich (obok grasicy) warto wymienić:

• colostrum (Grass Fed Colostrum Extract), czyli siarę bydlęcą – pierwsze mleko po porodzie, bogate w immunoglobuliny, laktoferynę, lizozym, czynniki wzrostu i peptydy przeciwdrobnoustrojowe. Colostrum reguluje aktywność limfocytów, wspiera barierę jelitową i zmniejsza przepuszczalność nabłonka; 
• liofilizowaną wątrobę (Grass Fed Liver) – surowiec bardzo bogaty w witaminę A, żelazo i cynk – czyli składniki niezbędne dla dojrzewania limfocytów i prawidłowego funkcjonowania błon śluzowych;
• krew wołową (Grass Fed Beef Blood) – najlepsze źródło żelaza hemowego, które warunkuje aktywność enzymów odpornościowych oraz transport tlenu w komórkach układu immunologicznego;
• tran z wątroby dorsza (Extra Virgin Cod Liver Oil) – tłuszcz pozyskiwany z wątroby dorsza atlantyckiego, który zawiera duże ilości witamin A i D oraz niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3 (głównie EPA i DHA). Składniki wspierają prawidłową pracę układu odpornościowego, serca i mózgu. 

Bibliografia 

1. Marshall, J. S., Warrington, R., Watson, W., & Kim, H. L. (2018). An introduction to immunology and immunopathology. Allergy, Asthma & Clinical Immunology, 14(Suppl 2), 49.

2. Aristizábal, B., & González, Á. (2013). Innate immune system. In Autoimmunity: From bench to bedside [Internet]. El Rosario University Press.

3. Li, D., & Wu, M. (2021). Pattern recognition receptors in health and diseases. Signal transduction and targeted therapy, 6(1), 291.

4. Watson, N. F., Badr, M. S., Belenky, G., Bliwise, D. L., & Buxton, O. M. Buysse,…. Tasali, E.(2015). Recommended amount of sleep for a healthy adult: a joint consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine and Sleep Research Society. Sleep, 38(6), 843-844.

5. Dąbrowski, M. P., Dąbrowski, M. I., & Stankiewicz, W. (2011). Review paper The thymus in neuro-endocrine-immune network. Central European journal of immunology, 36(3), 188-192.

6. Zdrojewicz, Z., Pachura, E., & Pachura, P. (2016). The thymus: a forgotten, but very important organ. Advances in clinical and experimental medicine: official organ Wroclaw Medical University, 25(2), 369-375.

7. Besman, M., Zambrowicz, A., & Matwiejczyk, M. (2024). Review of Thymic Peptides and Hormones: From Their Properties to Clinical Application. International Journal of Peptide Research and Therapeutics, 31(1), 10.

8. Lunin, S. M., & Novoselova, E. G. (2010). Thymus hormones as prospective anti-inflammatory agents. Expert Opinion on Therapeutic Targets, 14(8), 775-786.

9. Surzenko, N., Bastidas, J., Reid, R. W., Curaba, J., Zhang, W., Bostan, H., ... & El‐Khodor, B. F. (2024). Functional recovery following traumatic brain injury in rats is enhanced by oral supplementation with bovine thymus extract. The FASEB Journal, 38(3), e23460.

10. Główka, N., Durkalec-Michalski, K., & Woźniewicz, M. (2020). Immunological outcomes of bovine colostrum supplementation in trained and physically active people: a systematic review and meta-analysis. Nutrients, 12(4), 1023.

11. Kikafunda, J. K., & Sserumaga, P. (2005). Production and use of a shelf-stable bovine blood powder for food fortification as a food-based strategy to combat iron deficiency anaemia in subsaharan Africa. African Journal of Food, Agriculture, Nutrition and Development, 5(1).